Waar de vacatures echt staan
Schaarste en distributie zijn geen alternatieven van elkaar. Er zijn te weinig mensen, en juist daarom is het beslissend wie ze te zien krijgen: een kleine werkgever met een goede baan verliest van een grote met een gemiddelde baan, niet omdat er niemand beschikbaar is, maar omdat die ene kandidaat de goede baan nooit onder ogen kreeg. Wij kunnen daarvan één helft laten zien, want onze telling gaat over vacatures en niet over kandidaten: waar het werk staat, en waar een kandidaat het tegenkomt.
Onze telling
Neem de gemeente Lansingerland, drie kernen samen (Bergschenhoek, Berkel en Rodenrijs, Bleiswijk). Wij tellen daar 1.454 openstaande vacatures. Daarvan staan er 1.040 rechtstreeks bij de werkgever en komen er 414 via 45 bureaus. Peildatum 18 augustus 2026.
Rechtstreeks betekent hier: die vacature hebben we gelezen op de site van de werkgever zelf. Lansingerland is een van de acht gemeenten waar we élke werkgever hebben nagelopen. Samen kennen we daar 10.012 openstaande vacatures, waarvan 6.424 rechtstreeks bij de werkgever: 64%. Per gemeente loopt dat uiteen van 33% tot 80%.
- Zoetermeer1.601 van 2.011 (80%)
- Leidschendam-Voorburg587 van 754 (78%)
- Lansingerland1.040 van 1.454 (72%)
- Pijnacker-Nootdorp796 van 1.149 (69%)
- Alphen aan den Rijn1.197 van 1.783 (67%)
- Zoeterwoude130 van 201 (65%)
- Zuidplas509 van 926 (55%)
- Westland564 van 1.734 (33%)
Elke rij is dezelfde meting op een kleiner gebied. Daarom staan ze er allemaal: er is één getal voor het hele cluster, maar dat getal dekt verschillen af die je moet kunnen zien.
Waar dat cijfer wel en niet over gaat
Buiten die acht gemeenten kennen we 72.668 openstaande vacatures, en daarvan staat 14% rechtstreeks bij de werkgever. Dat cijfer meet de markt daar niet, het meet ons bereik: buiten het cluster kennen we vooral de bureaus, en lang niet elke werkgever hebben we daar al nagelopen.
Landelijk kennen we 82.680 openstaande vacatures in 329 gemeenten. Dat aantal is wat het is, maar een landelijk aandeel rechtstreeks zou nergens over gaan: het zou zakken zodra we een gemeente toevoegen waar we alleen de bureaus kennen, en stijgen zodra we ergens alle werkgevers nalopen. Zo'n getal beweegt mee met ons werk in plaats van met de markt, dus het staat hier niet. Het aandeel hierboven geldt voor de acht gemeenten en verder nergens voor, ook niet voor een gemeente die erop lijkt.
En één ding kunnen we met deze telling helemaal niet zeggen, terwijl het juist datgene is waar een werkgever wakker van ligt: hoeveel mensen er beschikbaar zijn. Wij tellen vacatures, geen kandidaten. Dat het in logistiek en productie moeilijk is om iemand te vinden, spreekt dit stuk dus niet tegen. Het gaat over wat daarnaast speelt: als er weinig mensen zijn, wordt het des te belangrijker welke banen zij te zien krijgen.
Zoeken op je eigen dorp
Bleiswijk, ongeveer elfduizend inwoners, is een van de kernen van Lansingerland. Op 19 augustus 2026 zochten we op "vacatures Bleiswijk" en liepen we drie pagina's met resultaten na.
Over die drie pagina's staan 29 organische resultaten. Daarvan zijn er 28 een vacaturesite of een uitzendbureau. Er is één resultaat dat de eigen vacaturepagina van een werkgever is: een landelijke keten, met drie vacatures op die locatie.
Het zijn bovendien geen 29 partijen maar 21: vijf namen komen meerdere keren terug en bezetten samen 13 van de 29 plekken, en de vaakst terugkerende site staat er vier keer.
Boven die resultaten staat op alle drie de pagina's hetzelfde gesponsorde blok, met dezelfde twee sites. Hoe ver een kandidaat ook doorklikt, elke pagina begint bij die twee.
Zet dat naast onze eigen telling: in deze gemeente staan 1.040 openstaande vacatures rechtstreeks bij de werkgever, elk op de site van dat bedrijf zelf. Op deze drie pagina's zoekresultaten stond één werkgever, en dat is een landelijke keten.
69.000 of 600+, voor dezelfde plaats
Op dezelfde dag gaf één site voor dezelfde plaats twee aantallen: 69.000 op de ene plek en 600+ op de andere. Dat is geen tegenspraak. Aan de URL's is te zien dat de ene zoekopdracht op locatie zoekt, dus in een straal om de plaats heen, en de andere op trefwoord. Twee vragen, twee antwoorden die allebei kloppen.
Alleen kan een kandidaat dat verschil niet zien. Hij leest twee getallen over zijn eigen dorp die een factor honderd uit elkaar liggen, zonder iets waaraan hij kan aflezen welk getal waarover gaat. Het gaat hier om een kern met ongeveer elfduizend inwoners. Zo'n telling vertelt hem dus niets over de plaats waar hij woont.
Hetzelfde geldt voor de plaatsnaam in de kop. Onder een kop over vacatures in Bleiswijk toonde een uitzendbureau vacatures in Den Haag, 25 kilometer verderop. Een ander bureau zette er wél "in de buurt van" bij. Dat is het verschil, en het kost vier woorden.
Onderaan elke pagina stond trouwens "Resultaten zijn niet gepersonaliseerd". Dit was dus geen filterbubbel van één account, en daarmee is het na te lopen: typ dezelfde zoekopdracht voor je eigen plaats, tel de resultaten, tel hoeveel daarvan een vacaturesite of een bureau zijn, en kijk wie er twee keer staat.
Waarom een kleine werkgever er niet tussen komt
Zo'n pagina is voor een werkgever uit die plaats niet lastig, hij is dicht. Niet omdat zijn vacature slechter is: de plekken zijn verdeeld onder 21 partijen die hier hun bedrijfsmodel van hebben gemaakt, en de bovenkant van elke pagina is te koop. Betere teksten schrijven verandert daar weinig aan, en meer budget ook niet, want je zou het opnemen tegen partijen die duizenden vacatures tegelijk plaatsen.
Hoger komen op die pagina is dus geen antwoord, want dat kan niemand waarmaken. De vraag die overblijft is of het ook andersom kan: niet de vacature een veiling laten winnen, maar de kandidaat naar de vacature brengen. Dan hoef je alleen te weten waar het werk staat, en dat is te tellen.
Tot slot de beperking, want die hoort erbij: dit is één zoekopdracht, op één dag, voor één plaats. Geen onderzoek maar een waarneming, en juist daarom kun je hem zelf nalopen.